Tarixiy xronologiya
Turkiston tarixidagi muhim voqealar — yillar bo'yicha, tegishli qo'rboshi, qo'zg'olon va hududlar bilan bog'langan holda.
-
1864 Taxminiy Chor Rossiyasi istilosi davri
Toshkentga birinchi hujumning qaytarilishi
General M. Chernyayev boshchiligidagi chor qo‘shinlarining Toshkent shahrini bosib olishga bo‘lgan birinchi urinishi mudofaachilarning qarshiligi tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Qo'zg'olon: Toshkentning bosib olinishi (1864–1865)
-
1865 Taxminiy Chor Rossiyasi istilosi davri
Sho‘rtepa jangi va Mulla Alimqulning halok bo‘lishi
Toshkent mudofaasi yetakchisi, Qo‘qon xonligi amirlashkari Mulla Alimqul Sho‘rtepa yaqinidagi shiddatli jangda og‘ir yaralanib vafot etdi, natijada himoyachilar safida sarosima boshlandi.
Qo'zg'olon: Toshkentning bosib olinishi (1864–1865)
-
1865 Taxminiy Chor Rossiyasi istilosi davri
Toshkentning chor qo‘shinlari tomonidan egallanishi
Rus qo‘shinlari Kamolon va boshqa darvozalarni shturm qilib shaharga kirdi; qonli ko‘cha janglaridan so‘ng Toshkent to‘liq bosib olindi.
Qo'zg'olon: Toshkentning bosib olinishi (1864–1865)
-
1875 Taxminiy Chor Rossiyasi istilosi davri
Mahram qalʼasi jangi
General K. P. fon Kaufman boshchiligidagi chor armiyasi Po‘latxon qo‘zg‘oloni davrida Abdurahmon oftobachi qo‘mondonligidagi Qo‘qon lashkarini tor-mor etdi.
Qo'zg'olon: Qo‘qon xonligining bosib olinishi va Po‘latxon qo‘zg‘oloni (1864–1876)
-
1876 Taxminiy Chor Rossiyasi istilosi davri
Qo‘qon xonligining rasman tugatilishi
Rossiya imperatori farmoni bilan Qo‘qon xonligi batamom bekor qilinib, uning hududida Turkiston general-gubernatorligi tarkibidagi Farg‘ona viloyati tashkil etildi.
Qo'zg'olon: Qo‘qon xonligining bosib olinishi va Po‘latxon qo‘zg‘oloni (1864–1876)
-
1898 Taxminiy Chorizm mustamlakachiligi va milliy uyg'onish
Andijondagi 20-liniya batalyoni lageriga hujum
Dukchi Eshon boshchiligidagi qo‘zg‘olonchilar Andijondagi chor harbiy garnizoni qarorgohiga kutilmaganda hujum qilib, qisqa to‘qnashuv olib bordilar.
Qo'zg'olon: Andijon (Dukchi Eshon) qo'zg'oloni
-
1898 Taxminiy Chorizm mustamlakachiligi va milliy uyg'onish
Dukchi Eshon va safdoshlarining qatl etilishi
Qo‘zg‘olon yetakchisi Muhammadali xalfa Sobir o‘g‘li (Dukchi Eshon) 5 nafar safdoshi bilan birga Andijonda ommaviy ravishda dorga osildi.
Qo'zg'olon: Andijon (Dukchi Eshon) qo'zg'oloni
-
1916 Taxminiy Chorizm mustamlakachiligi va milliy uyg'onish
Nikolay II ning mardikorlik to‘g‘risidagi farmoni
Rossiya imperatori Turkiston va Dasht o‘lkasidagi tub aholi erkaklarini front orti ishlariga majburan safarbar qilish haqida farmon imzoladi.
Qo'zg'olon: 1916-yilgi Turkiston milliy-ozodlik (mardikorlik) qo‘zg‘oloni
-
1916 Taxminiy Chorizm mustamlakachiligi va milliy uyg'onish
Jizzaxdagi xalq qo‘zg‘oloni boshlanishi
Nazirxo‘ja eshon “bek” deb e’lon qilinib, mardikorlikka qarshi g‘azot boshlandi; polkovnik Rukin o‘ldirildi va temir yo‘l izlari buzib tashlandi.
Qo'zg'olon: 1916-yilgi Turkiston milliy-ozodlik (mardikorlik) qo‘zg‘oloni
-
1917 Taxminiy Turkiston Muxtoriyati va Istiqlolchilik boshlanishi
Turkiston (Qo‘qon) muxtoriyatining eʼlon qilinishi
Favqulodda IV qurultoyda mintaqaning ilk demokratik parlamenti — Turkiston Millat Majlisi va hukumati ta’sis etildi.
Qo'zg'olon: Turkiston (Qo‘qon) muxtoriyati va uning qonga botirilishi
-
1918 Taxminiy Turkiston Muxtoriyati va Istiqlolchilik boshlanishi
Qo‘qon muxtoriyatining qonga botirilishi
Toshkent Soveti kuchlari, qizil askarlar va dashnoq otryadlari artilleriya zarbalari bilan Qo‘qonni egallab, muxtoriyatni tugatdi va shaharni yondirdi.
Qo'zg'olon: Turkiston (Qo‘qon) muxtoriyati va uning qonga botirilishi
-
1918 Taxminiy Ommaviy istiqlolchilik (Qo'rboshilar harakati)
Petro-Aleksandrovsk qamali
Junaydxon boshchiligidagi qurolli kuchlar To‘rtko‘ldagi (Petro-Aleksandrovsk) sovet garnizonini 11 kun davomida qamal qildi.
Qo'zg'olon: Xorazmdagi harakatlar (1918–1924)
-
1919 Taxminiy Ommaviy istiqlolchilik (Qo'rboshilar harakati)
Irkeshtamda Farg‘ona muvaqqat hukumati tuzilishi
Madaminbek va Rus dehqon armiyasi yetakchisi K. Monstrov ittifoqida 24 kishidan iborat Farg‘ona muvaqqat hukumati eʼlon qilindi.
Qo'zg'olon: Farg‘ona vodiysidagi qo‘rboshilar qurultoylari va janglar (1918–1922)
-
1920 Taxminiy Ommaviy istiqlolchilik (Qo'rboshilar harakati)
Xiva xoni Said Abdullaxonning taxtdan voz kechishi
Qizil Armiya bo‘linmalari Xivaga kirib kelgach, so‘nggi xon Said Abdulla taxtdan rasman voz kechdi va xonlik ag‘darildi.
Qo'zg'olon: Xorazmdagi harakatlar (1918–1924)
-
1920 Taxminiy Ommaviy istiqlolchilik (Qo'rboshilar harakati)
Madaminbekning sovet qo‘mondonligi bilan sulh tuzishi
Jiptik dovonidagi qamaldan so‘ng Madaminbek Skobelevda (Farg‘ona) M. Frunze bilan sulh tuzib, otryadi bilan sovet tomoniga o‘tdi.
Qo'zg'olon: Farg‘ona vodiysidagi qo‘rboshilar qurultoylari va janglar (1918–1922)
Jami 26 ta — 1–15 ko'rsatilmoqda