Turkiston ozodligi yo'lida kurashganlar tarixi
Qo'rboshilar.uz — Turkiston tarixida bosqinchilikka va mustamlakachilikka qarshi kurashgan shaxslar, qo'zg'olonlar va tarixiy voqealarni o'rganish, hujjatlashtirish va ommaga yetkazishga qaratilgan raqamli tarixiy platforma. Sayt raqamli ensiklopediya, interaktiv xarita va manbalar arxivini yagona tizimga birlashtiradi.
Qo'zg'olonlar va tarixiy hududlar xaritada — tez orada
Turkiston ozodligi uchun kurashgan shaxslar
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Bahrombek qo‘rboshi (?–1922) — 1918–1922-yillarda Samarqand viloyatidagi sovet hokimiyatiga qarshi qurolli milliy ozodlik harakatining eng nufuzli yetakchilaridan biri. Samarqand va Zarafshon vohasida 2000 nafargacha safdoshlariga qo‘mondonlik qilib, Qizil Armiya bo‘linmalariga qarshi qaqshatqich janglar olib borgan. 1922-yil kuzida ukasi Shahriyor qo‘rboshi bilan birga hibsga olinib, Samarqandda otib tashlangan.
Janubiy O'zbekiston (Surxondaryo va Qashqadaryo)
Fuzayl Maxdum (1886–1936) — Sharqiy Buxoro, Qorategin va Darvoz hududlaridagi istiqlolchilik harakatining taniqli sarkardalaridan biri. 1920-yillarda Qizil Armiyaga qarshi mustaqil otryad tuzib kurashgan, 1929-yil bahorida Afg‘onistondan turib Garm va Darvozga mashhur harbiy yurishni boshqargan. Keyinchalik Xitoyning Qashg‘ar shahriga o‘tib, o‘sha yerda vafot etgan.
Janubiy O'zbekiston (Surxondaryo va Qashqadaryo)
Ibrohimbek Laqay (1889–1932) — Sharqiy Buxoro va butun Turkistondagi sovet rejimiga qarshi milliy istiqlolchilik harakatining eng buyuk va matonatli yo‘lboshchisi, Buxoro amirligi qo‘shinlarining amiri lashkari. O‘n yildan ortiq vaqt davomida Qizil Armiyaning yirik diviziyalariga qarshi mardona kurash olib borgan. 1931-yilda xiyonat tufayli qo‘lga olinib, 1932-yil avgustida Toshkentda qatl etilgan.
Turkiston tarixidagi asosiy qo'zg'olonlar
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy) · 1918
Samarqand viloyati (Zarafshon vodiysi) hududida sovet mustabid tuzumiga qarshi Ochilbek, Bahrombek va Hamroqulbek kabi yetakchilar boshchiligida olib borilgan qurolli ozodlik harakati hamda unga qarshi chekistlar va jazo organlarining repressiv amaliyotlari tarixi.
Quyi Amudaryo va Xorazm · 1918
Xiva xonligida Junaydxonning amaldagi hokimiyatni egallashi, 1919–1920-yillardagi sovet harbiy operatsiyasi, xon tuzumining ag‘darilib Xorazm Xalq Sovet Respublikasining (XXSR) tuzilishi hamda 1920–1924-yillarda sovet tuzumiga qarshi kechgan qurolli to‘qnashuvlar tarixi.
Farg'ona vodiysi · 1917
1917-yil noyabrida Qo‘qon shahrida e’lon qilingan ilk demokratik milliy hukumat — Turkiston muxtoriyatining faoliyati hamda 1918-yil fevralida Toshkent Soveti bolsheviklari va dashnoq otryadlari tomonidan shafqatsizlarcha tor-mor etilishi tarixi.
Asosiy voqealar yillar bo'yicha
1864
Toshkentga birinchi hujumning qaytarilishi
General M. Chernyayev boshchiligidagi chor qo‘shinlarining Toshkent shahrini bosib olishga...
1865
Sho‘rtepa jangi va Mulla Alimqulning halok bo‘lishi
Toshkent mudofaasi yetakchisi, Qo‘qon xonligi amirlashkari Mulla Alimqul Sho‘rtepa yaqinid...
1865
Toshkentning chor qo‘shinlari tomonidan egallanishi
Rus qo‘shinlari Kamolon va boshqa darvozalarni shturm qilib shaharga kirdi; qonli ko‘cha j...
1875
Mahram qalʼasi jangi
General K. P. fon Kaufman boshchiligidagi chor armiyasi Po‘latxon qo‘zg‘oloni davrida Abdu...
1876
Qo‘qon xonligining rasman tugatilishi
Rossiya imperatori farmoni bilan Qo‘qon xonligi batamom bekor qilinib, uning hududida Turk...
1898
Andijondagi 20-liniya batalyoni lageriga hujum
Dukchi Eshon boshchiligidagi qo‘zg‘olonchilar Andijondagi chor harbiy garnizoni qarorgohig...
1898
Dukchi Eshon va safdoshlarining qatl etilishi
Qo‘zg‘olon yetakchisi Muhammadali xalfa Sobir o‘g‘li (Dukchi Eshon) 5 nafar safdoshi bilan...
1916
Nikolay II ning mardikorlik to‘g‘risidagi farmoni
Rossiya imperatori Turkiston va Dasht o‘lkasidagi tub aholi erkaklarini front orti ishlari...
Hozircha video qo'shilmagan.
Hozircha tasdiqlangan blog yo'q.
Muhammad Solih
1865-yilgi Toshkent mudofaasi guvohi tomonidan yozilgan tarixiy xotiralar.
Qahramon Rajabov, B. Eshov
Istiqlolchilar faoliyatining zamonaviy ilmiy baholanishi.
Glenda Fraser
Madaminbekning o'limi tafsilotlari, Anvar Posho harakati va arxiv dalillari.
