Turkiston ozodligi yo'lida kurashgan qo'rboshilarning to'liq ro'yxati — har biri o'z hududi, qo'zg'olonlari va tarixiy faoliyati bilan.
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Bahrombek qo‘rboshi (?–1922) — 1918–1922-yillarda Samarqand viloyatidagi sovet hokimiyatiga qarshi qurolli milliy ozodlik harakatining eng nufuzli yetakchilaridan biri. Samarqand va Zarafshon vohasida 2000 nafargacha safdoshlariga qo‘mondonlik qilib, Qizil Armiya bo‘linmalariga qarshi qaqshatqich janglar olib borgan. 1922-yil kuzida ukasi Shahriyor qo‘rboshi bilan birga hibsga olinib, Samarqandda otib tashlangan.
Janubiy O'zbekiston (Surxondaryo va Qashqadaryo)
Fuzayl Maxdum (1886–1936) — Sharqiy Buxoro, Qorategin va Darvoz hududlaridagi istiqlolchilik harakatining taniqli sarkardalaridan biri. 1920-yillarda Qizil Armiyaga qarshi mustaqil otryad tuzib kurashgan, 1929-yil bahorida Afg‘onistondan turib Garm va Darvozga mashhur harbiy yurishni boshqargan. Keyinchalik Xitoyning Qashg‘ar shahriga o‘tib, o‘sha yerda vafot etgan.
Janubiy O'zbekiston (Surxondaryo va Qashqadaryo)
Ibrohimbek Laqay (1889–1932) — Sharqiy Buxoro va butun Turkistondagi sovet rejimiga qarshi milliy istiqlolchilik harakatining eng buyuk va matonatli yo‘lboshchisi, Buxoro amirligi qo‘shinlarining amiri lashkari. O‘n yildan ortiq vaqt davomida Qizil Armiyaning yirik diviziyalariga qarshi mardona kurash olib borgan. 1931-yilda xiyonat tufayli qo‘lga olinib, 1932-yil avgustida Toshkentda qatl etilgan.
Farg'ona vodiysi
Jonibek qozi Sag‘inboyev (1861–1933) — Sharqiy Farg‘ona (O‘sh va O‘zgan) hududidagi nufuzli davlat arbobi, shariat qozisi va istiqlolchi qo‘rboshi. Turkiston muxtoriyati tarafdori bo‘lgan, 1918–1922-yillarda O‘sh tog‘larida sovet tuzumiga qarshi qurolli kurash olib borgan. 1920-yillarning oxirida majburiy kollektivlashtirishga qarshi yangidan qo‘zg‘olon ko‘targan. 1933-yilda muhojirlikda vafot etgan.
Farg'ona vodiysi
Muhiddinbek qo‘rboshi (?–1922) — Sharqiy Farg‘ona va O‘sh tumanidagi eng qat’iyatli va murosasiz istiqlolchi sarkardalardan biri. Madaminbek va Shermuhammadbek bilan birga harakat qilgan, O‘sh va Andijon oralig‘ida sovet garnizonlariga jiddiy zarbalar bergan. 1922-yil kuzida xiyonat va sulh aldovi bilan qo‘lga olinib, O‘shda harbiy tribunal hukmi bilan otib tashlangan.
Quyi Amudaryo va Xorazm
Junaydxon (Muhammad Qurbon sardor, 1857–1938) — turkman-yovmut xalqining yetakchisi, Xiva xonligining amaldagi hukmdori va bosh qo‘mondoni («Sardori karim»), Xorazm istiqlolchilik harakatining afsonaviy rahbari. 1918–1931-yillarda Xorazm va Qoraqum sahrosida qizil armiyaga qarshi mislsiz mardlik bilan kurashgan. 1938-yilda Afg‘onistonning Hirot shahrida vafot etgan.
Buxoro vohasi
Mulla Abdulqahhor (1884–1924) — G‘arbiy Buxoro, Zarafshon vohasi va Nurota tog‘laridagi qurolli istiqlolchilik harakatining bosh qo‘mondoni. Amir Said Olimxon tomonidan Buxoro lashkarlarining boshlig‘i etib tayinlangan. G‘ijduvon, Karmana, Konimex va Nurotada qizil armiyaga qarshi yirik janglar olib borgan. 1924-yilda Qizilqumda tengsiz jangda qahramonlarcha halok bo‘lgan.
Janubiy O'zbekiston (Surxondaryo va Qashqadaryo)
Nodira qiz — Sharqiy Buxorodagi sovet bosqiniga qarshi qurolli kurashda mardonavor qatnashgan afsonaviy ayol qo‘mondon, Ibrohimbek Laqay qo‘shinidagi ayollar maxsus bo‘linmasi yetakchisi. Janglarda ko‘rsatgan jasorati, chaqqonligi va merganligi bilan butun o‘lkada shuhrat qozongan.
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Ochilbek qo‘rboshi (Ochildov, 1883–1923) — Samarqand viloyati va Zarafshon vodiysidagi istiqlolchilarning eng jasur va obro‘li sarkardalaridan biri. Bahrombek bilan birga viloyatdagi asosiy harbiy kuchlarga qo‘mondonlik qilgan. Yashirin «Turkiston milliy birligi» tashkiloti a’zosi bo‘lib, milliy istiqlol g‘oyalari asosida kurashgan. 1923-yil may oyida Kitob yaqinidagi jangda qahramonlarcha halok bo‘lgan.
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Mitan Polvon qo‘rboshi (?–1924) — G‘arbiy Buxoro va Zarafshon vohasidagi istiqlolchi sarkarda, Buxoro xalq lashkari bosh qo‘mondoni Mulla Abdulqahhorning ukasi va eng yaqin safdoshi. G‘ijduvon, Karmana va Qizilqum cho‘llarida qizil armiyaga qarshi shafqatsiz janglar olib borgan. 1924-yilda akasi bilan birga tengsiz jangda qahramonlarcha halok bo‘lgan.
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Xolbo‘tabek qo‘rboshi — O‘ratepa va Samarqand viloyatining sharqiy tumanlaridagi sovet mustabid tuzumiga qarshi qurolli milliy ozodlik harakati qo‘mondoni. Zarafshon vodiysi va O‘ratepa tog‘larida o‘z otryadi bilan qizil armiyaga qarshi partizanlik janglarini muvaffaqiyatli olib borgan.
Zarafshon vohasi (Samarqand va Navoiy)
Jo‘ra Amin qo‘rboshi — 1918–1923-yillarda Samarqand viloyati va Zarafshon vodiysida Qizil Armiya bosqiniga qarshi qurolli kurash olib borgan istiqlolchi qo‘mondonlardan biri. Viloyatdagi milliy qarshilik harakatida o‘z otryadi bilan faol qatnashgan.
Jami 30 ta — 1–12 ko'rsatilmoqda
