Jo‘ra Amin qo‘rboshi

Jo‘ra Amin qo‘rboshi Samarqand viloyatida tug‘ilgan bo‘lib, inqilobgacha o‘z qishlog‘ida amin (mahalliy oqsoqol, qishloq ma’muri) lavozimida faoliyat yuritgan. «Amin» unvoni uning xalq orasida obro‘-e’tiborli va ma’muriy tajribaga ega shaxs bo‘lganligini anglatadi. 1918-yilda sovet rejimining zo‘ravonlik siyosati va mulklarni talashiga qarshi xalq isyoni boshlangach, Jo‘ra Amin o‘zining ma’muriy mavqeyi va xalq ishonchidan foydalanib, mahalliy dehqon va yoshlardan iborat qurolli otryad tuzdi. U Samarqand atrofidagi tumanlarda Bahrombek, Ochilbek va Hamroqulbeklarning umumiy harakatlariga qo‘shilib, sovet garnizonlariga qarshi faol harbiy operatsiyalarda qatnashdi. Jo‘ra Amin otryadi asosan qishloqlarni bolsheviklar oziq-ovqat otryadlarining talashidan himoya qilishda katta jonbozlik ko‘rsatgan. 1923-yilga kelib Samarqandda milliy kuchlar tor-mor etilishi jarayonida Jo‘ra Aminning taqdiri haqidagi ma’lumotlar yo‘qolgan; u janglarda halok bo‘lgan yoki qatag‘on qilingan deb hisoblanadi.

Samarqand viloyatida sovet hokimiyati tomonidan kiritilgan oziq-ovqat monopoliyasi («prodrazvyorstka») qishloq aholisini ochlik yoqasiga olib keldi. Bu holat qishloq oqsoqollari, aminlar va mingboshilarni xalq boshiga tushgan kulfatga qarshi qurolli kurashga boshchilik qilishga undadi. Jo‘ra Amin kabi mahalliy ma’murlarning istiqlolchilar safiga o‘tishi sovet hokimiyatining xalqdan butunlay ajralib qolganini va uning qonuniyligi yo‘qligini yaqqol ko‘rsatib berdi.