Muhiddinbek qo‘rboshi (?–1922) — Sharqiy Farg‘ona va O‘sh tumanidagi eng qat’iyatli va murosasiz istiqlolchi sarkardalardan biri. Madaminbek va Shermuhammadbek bilan birga harakat qilgan, O‘sh va Andijon oralig‘ida sovet garnizonlariga jiddiy zarbalar bergan. 1922-yil kuzida xiyonat va sulh aldovi bilan qo‘lga olinib, O‘shda harbiy tribunal hukmi bilan otib tashlangan.
Muhiddinbek qo‘rboshi XIX asr oxirida O‘sh uyezdida tug‘ilgan bo‘lib, qirg‘iz xalqining mard va jasur farzandlaridan biri edi. U chorizm davridayoq adolatsizlikka qarshi chiqqan va xalq orasida obro‘ qozongan. 1917-yilgi inqilob arafasida u o‘z atrofida kichik otryad tuzib, mahalliy aholini qaroqchilar va mustamlakachilar zulmidan himoya qila boshlagan. 1918-yilda Farg‘ona vodiysida sovet tuzumiga qarshi umumxalq harakati boshlanganda Muhiddinbek o‘z kuchlari bilan Madaminbek safiga qo‘shildi. U O‘sh, Jalolobod va Andijon atrofidagi janglarda o‘zining favqulodda harbiy tadbirkorligi va qo‘rqmasligi bilan ajralib turdi. 1920-yil avgustida Madaminbekning fojiali o‘limidan so‘ng, Muhiddinbek o‘z qo‘mondonligi ostida mustaqil yirik otryad tuzdi va Shermuhammadbek bilan yaqin aloqa o‘rnatdi. 1920–1922-yillar Muhiddinbek faoliyatining eng cho‘qqisi bo‘ldi. U O‘sh tog‘laridagi barcha qishloqlar va dovonlarni to‘liq o‘z nazoratiga oldi. Sovet qo‘mondonligi unga qarshi bir necha marta maxsus ekspeditsiya yuborgan bo‘lsa-da, barcha hujumlar parokanda qilindi. 1922-yil boshlarida uning qo‘shinlari O‘sh shahrini bir necha bor qamal qilib, sovet garnizonini og‘ir ahvolga solib qo‘ydi. Sovet rahbariyati Muhiddinbekni harbiy kuch bilan yenga olmasligini tushunib, hiyla va ayyorlikka qo‘l urdi. Unga to‘liq amnistiya va tinchlik sulhi va’da qilindi. 1922-yil 6-iyulda bo‘lib o‘tgan sulh muzokaralaridan so‘ng, Muhiddinbek sovet rasmiylari tomonidan xiyonatkorona hibsga olindi. U O‘sh shahriga keltirilib, 1922-yil 26-sentabrda Favqulodda harbiy tribunalning soxta hukmi bilan otib tashlandi.
1920–1922-yillarda Farg‘ona vodiysida qurolli qarshilik harakati o‘zining eng yuqori nuqtasiga yetgan edi. Madaminbek va Katta Ergashdan keyin harakat yangi yetakchilar — Shermuhammadbek, Muhiddinbek, Jonibek qozi va boshqalar boshchiligida davom etdi. Sovet qo‘mondonligi bu davrda Farg‘onada harbiy jihatdan qator mag‘lubiyatlarga uchragach, yangi taktika — aldov, qalbaki sulhlar tuzish, ichki nizolar chiqarish va rahbarlarni alohida-alohida yo‘q qilish usullarini keng qo‘llay boshladi. Muhiddinbekning taqdiri shuni ko‘rsatadiki, sovet tuzumi o‘z raqiblari bilan tuzgan hech bir bitim va va’dasiga sodiq qolmagan, aksincha ularni jismonan yo‘q qilish uchun vaqtinchalik niqob sifatida foydalangan.
1918
Qo‘qon muxtoriyati qulaganidan so‘ng Farg‘ona vodiysida sovet tuzumiga qarshi boshlangan qurolli harakat, qo‘rboshilarning o‘zaro birlashish kengashlari (qurultoylari), Rus dehqon armiyasi bilan ittifoqi hamda Turkiston frontiga qarshi olib borgan janglari tarixi.
Qahramon Rajabov, B. Eshov
Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'lib fikr bildiring.
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring.
