Mitan Polvon qo‘rboshi (?–1924) — G‘arbiy Buxoro va Zarafshon vohasidagi istiqlolchi sarkarda, Buxoro xalq lashkari bosh qo‘mondoni Mulla Abdulqahhorning ukasi va eng yaqin safdoshi. G‘ijduvon, Karmana va Qizilqum cho‘llarida qizil armiyaga qarshi shafqatsiz janglar olib borgan. 1924-yilda akasi bilan birga tengsiz jangda qahramonlarcha halok bo‘lgan.
Mitan Polvon XIX asr oxirida G‘ijduvon tumanida tavallud topgan. U Buxoro istiqlolchilari bosh qo‘mondoni Mulla Abdulqahhorning ukasi bo‘lib, o‘zining jismoniy kuchi, kurashchilik mahorati va cheksiz jasorati tufayli xalq orasida «Polvon» nomi bilan mashhur edi. 1920-yil sentabrida sovet bosqini oqibatida Buxoro amirligi tugatilgach, Mitan Polvon akasi Mulla Abdulqahhor bilan birgalikda Vatan ozodligi yo‘lida qurol ko‘tardi. U Abdulqahhor lashkarining ilg‘or zarbdor guruhiga qo‘mondonlik qilib, G‘ijduvon, Vobkent, Romitan va Nurota tumanlaridagi ko‘plab to‘qnashuvlarda qizil askarlarga jiddiy talafotlar yetkazdi. Mitan Polvon akasiga sadoqatli qo‘riqchi va mohir sarkarda sifatida tanildi. 1923–1924-yillarda sovet qo‘shinlarining son va qurol jihatdan ustunligi ortib, istiqlolchilar Qizilqum cho‘llariga chekinganida ham Mitan Polvon akasining yonidan bir qadam jilmadi. U cho‘l sharoitida otliq qo‘shinni suv va oziq-ovqat bilan ta’minlash, kashfiyot ishlarini olib borishda katta xizmat ko‘rsatdi. 1924-yil yozida Qizilqumdagi Varajon hududida qizil armiyaning maxsus otliq polklari bilan bo‘lib o‘tgan qonli jangda Mitan Polvon yaralangan akasi Mulla Abdulqahhorni o‘q yomg‘iri ostidan olib chiqishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq qizil askarlar ularni ta’qib qilib, Azizobod qishlog‘ida qurshovga oldi. Tengsiz jangda Mitan Polvon akasi bilan birga oxirgi tomchi qonigacha kurashib halok bo‘ldi.
1920-yilda Buxoro amirligi bolsheviklar tomonidan ag‘darilgach, mintaqa xalqi o‘z dinini, erkinligini va qadriyatlarini himoya qilish uchun qurolli kurashga otlandi. G‘arbiy Buxoro va Zarafshon vodiysi bu kurashning eng shiddatli markazlaridan biriga aylandi. Bu hududdagi qarshilik harakati oilaviy sadoqat, urug‘-aymoq birdamligi va islomiy qadriyatlar negizida shakllangan edi. Mulla Abdulqahhor va uning ukalari Mitan polvon hamda Naim polvonlarning birgalikdagi kurashi xalq xotirasida birodarlik va vatanparvarlikning yuksak namunasi sifatida muhrlanib qoldi. Qizilqum cho‘llari va Nurota tog‘lari uzoq yillar davomida istiqlolchilar uchun tabiiy qal’a vazifasini o‘tadi, ammo sovet rejimining aviatsiya va zamonaviy artilleriyani qo‘llashi natijasida bu harakat 1924-yilda og‘ir fojia bilan yakunlandi.
1920
1920-yil avgust–sentyabr oylarida Turkiston fronti qo‘mondoni M. V. Frunze boshchiligidagi Qizil Armiya hamda Yosh buxoroliklar tomonidan Buxoro amirligining qurolli yo‘l bilan ag‘darilishi, Said Olimxonning chekinishi va Buxoro Xalq Sovet Respublikasining tashkil etilishi.
1918
Samarqand viloyati (Zarafshon vodiysi) hududida sovet mustabid tuzumiga qarshi Ochilbek, Bahrombek va Hamroqulbek kabi yetakchilar boshchiligida olib borilgan qurolli ozodlik harakati hamda unga qarshi chekistlar va jazo organlarining repressiv amaliyotlari tarixi.
Qahramon Rajabov, B. Eshov
Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'lib fikr bildiring.
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring.
