Nurmuhammadbek qo‘rboshi (?–1984) — Farg‘ona vodiysi va Sharqiy Buxorodagi qurolli milliy ozodlik harakati sarkardasi, buyuk istiqlolchi Shermuhammadbekning ukasi va eng yaqin harbiy safdoshi. Farg‘ona va Buxorodagi janglardan so‘ng Afg‘onistonga, keyinchalik Turkiyaga muhojirlikka o‘tib, umrining oxirigacha vatan mustaqilligi g‘oyasiga sodiq qolgan.
Nurmuhammadbek XIX asr oxirida Farg‘ona viloyatida Qo‘shoqboy xo‘ja xonadonida dunyoga kelgan. U mashhur istiqlolchi rahbar Shermuhammadbekning (Qo‘rshirmat) tug‘ishgan ukasi bo‘lib, akasi bilan birga milliy kurashning barcha sinovlarini boshidan kechirdi. 1918-yildan boshlab Katta Ergash va Madaminbek qo‘shinlarida, keyinchalik akasi Shermuhammadbek tuzgan «Turkiston-Turk mustaqil islom jumhuriyati» lashkarida muhim harbiy lavozimlarni egalladi. Nurmuhammadbek Marg‘ilon, Farg‘ona va Namangan tumanlaridagi ko‘plab jiddiy to‘qnashuvlarda qizil armiyaga qarshi jang qildi. 1920-yillarning boshida Farg‘onadagi og‘ir vaziyatdan so‘ng akasi bilan birga Sharqiy Buxoroga o‘tib, Anvar posho va Ibrohimbek kuchlari bilan hamkorlikda kurashni davom ettirdi. 1923-yilda kurash imkoniyatlari tugagach, Afg‘onistonga muhojirlikka o‘tdi. Muhojirlikda u akasi Shermuhammadbek bilan birga Kobulda, keyinchalik Turkiyada istiqomat qildi. U Turkiston tarixi va istiqlolchilar xotiralarini saqlab qolishda muhim ma’lumotlar qoldirgan va 1984-yil 10-yanvarda Turkiyaning Adana shahrida vafot etgan.
Farg‘onada Shermuhammadbek va uning oilasi — otasi Qo‘shoqboy xo‘ja, ukasi Nurmuhammadbek — butun vujudi bilan mustaqillik g‘oyasiga xizmat qilgan buyuk xonadon vakillari edi. Ularning kurashi nafaqat Farg‘ona vodiysi bilan cheklanmay, butun Turkiston — Samarqand, Buxoro va Afg‘onistondagi barcha vatanparvar kuchlarni yagona maqsad yo‘lida birlashtirishga qaratilgan edi.
1918
Qo‘qon muxtoriyati qulaganidan so‘ng Farg‘ona vodiysida sovet tuzumiga qarshi boshlangan qurolli harakat, qo‘rboshilarning o‘zaro birlashish kengashlari (qurultoylari), Rus dehqon armiyasi bilan ittifoqi hamda Turkiston frontiga qarshi olib borgan janglari tarixi.
1921
Buxoro amirligi qulatilgach, Sharqiy Buxoro hududida Ibrohimbek Laqay, Anvar Posho, Salim Posho va Fuzayl Maxdum boshchiligida sovet bosqiniga qarshi olib borilgan yirik qurolli ozodlik kurashi va Qizil Armiyaning harbiy amaliyotlari.
Mansurxo'ja Xo'jayev
Qahramon Rajabov, B. Eshov
Hozircha izoh yo'q. Birinchi bo'lib fikr bildiring.
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring.
